kkdee.com, Plateform for Good Content.

หน้าหลัก / นิทาน / ชาดก


นิทานชาดกเรื่อง ตโยธัมมชาดก:ผู้มีธรรม ๓ ประการ

ตโยธัมมชาดก: ผู้มีธรรม ๓ ประการ


:: สาเหตุที่ตรัสชาดก :: 

 

.....ครั้งหนึ่งในสมัยพุทธกาล ขณะที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับ ณ เวฬุวันมหาวิหาร พระพุทธองค์ได้สดับคำปรารภของบรรดาพระภิกษุสงฆ์ ถึงการที่พระเทวทัตพยายามจองล้างจองผลาญพระพุทธองค์ ด้วยประการต่างๆ อยู่อย่างไม่ลดละ

.....พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารถนาจะปลอบใจพระภิกษุทั้งหลาย ให้คลายความวิตกกังวลห่วงใยในพระองค์ และเลิกใส่ใจในการกระทำของพระเทวทัต เพราะพระเทวทัตมิได้ตามจองล้างจองผลาญพระองค์ เฉพาะในชาตินี้เท่านั้น แม้ในชาติก่อนๆ ก็ได้พยายามทำร้ายพระองค์มาโดยตลอด แต่ก็ยังไม่เคยทำได้สำเร็จเลยสักครั้ง

.....พระบรมศาสดาจึงทรงระลึกชาติด้วยบุพเพนิวาสานุสติญาณ แล้วนำ ตโยธัมมชาดก มาตรัสเล่าแก่พระภิกษุสงฆ์ ดังนี้
 

:: เนื้อเรื่อง ::

      ครั้งหนึ่งในอดีตกาล ณ ป่าหิมพานต์ มีลิงจ่าฝูงตัวหนึ่งมีนิสัยใจคอโหดเหี้ยมขี้ระแวงกลัวลิงตัวอื่นจะมาแย่งตำแหน่งจ่าฝูงไปจากตน แม้แต่ลูกของมันเองมันก็ยังไม่ไว้ใจ ดังนั้นเมื่อนางลิงตัวใดมีครรภ์แก่ คลอดลูกออกมาเป็นตัวผู้มันจะรี่เข้ามากัดอวัยวะเพศให้ขาด บางตัว ก็ถึงกับตายบางตัวก็พิการ ไม่สามารถสืบพันธุ์ได้ และไม่สามารถตั้งตัวเป็นใหญ่เสมอได้

      วันหนึ่งมีนางลิงตัวหนึ่ง รู้สึกตัวเองว่ากำลังตั้งครรภ์ คิดห่วงลูกในท้อง เกรงว่าจะได้รับอันตรายจากลิงจ่าฝูง จึงคิดหาวิธีจะช่วยลูกให้ปลอดภัย

" ถ้าลูกในท้องของเราเป็นตัวผู้มีหวังตายแน่... เราต้องหาที่อยู่ใหม่ให้ลูกเพื่อความปลอดภัย "

      นางลิงพาลูกในท้องข้ามไปที่ภูเขานางจึงคลอดลูกออกมาเป็นต้วผู้นางรักใคร่ทะนุถนอมลูกของนางยิ่งนัก นางเฝัาเลี้ยงลูกของนางเป็นอย่างดี จนกระทั่งลูกของนางเจริญวัยขึ้นตามลำดับถึงนางลิงจะแยกมาอยู่ตามลำพังกับลูก แต่ด้วยสัญชาติญาณ ลูกลิงจึงคิดว่าตนจะต้องมีพ่อ จึงถามแม่ลิงว่า

" ฉันเห็นสัตว์อื่นๆ เขามีพ่อกัน แล้วทำไมฉันไม่มีพ่อเหมือเขาล่ะจ๊ะแม่ "

     เมื่อลูกลิงถามเช่นนั้นนางลิงจึงเล่าความจริงถึงอุปนิสัยของพ่อลิง ให้ฟัง

" พ่อของเจ้าไม่ชอบลูกผู้ชาย เขาระแวงว่าเมื่อลูกชายโตขึ้น จะมาแย่งชิงความเป็นใหญ่ไปน่ะจ๊ะ "

      ลูกลิงกล่าวว่า

" ฉันเห็นสัตว์อื่นๆ เขารักลูก พ่อคงไม่ทำอะไรฉันหรอก ฉันอยากไปพบพ่อสักครั้ง "

      แม้ว่าแม่ลิงจะพูดอย่างไรก็ตาม ลูกลิงก็ยังรบเร้าอยากเจอพ่อลิงให้ได้เพราะด้วยสัญชาติญาณระหว่างลูกกับพ่อ

      แม่ลิงทนรบเร้าไม่ไหว เพราะรู้สึกสงสารลูก ที่เห็นสัตว์อื่น เขามีพ่อกันแต่อีกใจ ก็กล้วว่าลูกจะได้รับอันตรายจากพ่อลิง

      เมื่อนางลิงได้พบจ่าฝูงนางจึงเล่าความจริงให้ฟังจ่าฝูงโกรธมากจึงคิดหาทาง กำจัดลูกลิง โดยหลอกให้ลูกลิงเข้าไปหาเพื่อจะได้กอดให้แน่จนกระดูกแตก

       ด้วยความเดียงสา มันเข้าใจว่าการที่พ่อของมันกอดแน่นนั้นพ่อคงจะรักมันมาก มันจึงกอดพ่อแน่นบ้างเหมือนกัน แต่แรง จ่าฝูงสู้แรงลูกลิงไม่ได้ จึงได้คลายการกอดรัดออก

       จ่าฝูงยังไม่ยอมละความพยายามที่จะฆ่าลูกลิงให้ตาย จึงได้ใช้อุบายให้ไปเก็บดอกบัวในสระที่มีผีเสื้อน้ำ ที่ชอบกินสัตว์อื่นเป็นอาหาร จ่าฝูงกล่าวว่า

" พ่อจะแต่งตั้งเจ้าเป็นจ่าฝูง จะัดพิธีให้ยิ่งใหญ่ แต่เจ้าจะต้องไปที่สระบัวในป่า แล้วเก็บดอกกุทุท ๓ ดอก ดอกอุบล ๓ดอก และ ดอกประทุม ๕ ดอก "

       เมื่อลูกลิงได้ยินเช่นนั้นแล้ว จึงรีบไปยังสระบัวทันทีและได้สังเกตเห็นสิ่งผิดปกติบริเวณรอบๆ สระนั้น

" เอ๊ะ! แปลกจริง ทำไม มีแต่รอยเท้าสัตว์เดินลงไปในสระ แต่ไม่มีรอยเท้าเดินขึ้นมาเลย "

     ลูกลิงคอยระวังตัวและหาหนทางเก็บดอกบัวมาให้ได้จนเห็นกิ่งไม้ใหญ่จึงคิดวิธีที่จะเก็บดอกบัวในสระนั้น

 

" ตรงนั้นมีกิ่งไม้ใหญ่ ยื่นเข้าไปในสระน้ำ เราจะเหวี่ยงตัวข้ามไปฝั่งโน้น เราก็จะเก็บดอกบัวได้ โดยไม่ต้องลงไปในน้ำ "

 

     ในระหว่างที่ลูกลิงเก็บดอกบัว ผีเสื้อน้ำก็เกิดความประทับใจในความสามารถของลูกลิงจึงเข้าไปทักทายอย่างเป็นมิตร และไต่ถามถึงความเป็นมาของลูกลิง ผีเสื้อน้ำกล่าวว่า

" ในโลกนี้บุคคลใดมีธรรม ๓ ประการ คือ ความเพียร ความกล้าหาญ และ ปัญญา ผู้นั้นย่อมพ้นันตรายจากศัตรูทั้งหลายได้ ท่านเก็บดอกบัวไปทำไมหรือ? "

     ลูกลิงจึงเล่าความจริงให้ฟังว่า พ่อของมันที่เป็นจ่าฝูง จะยกตำแหน่งให้  เมื่อผีเสื้อน้ำได้ยิน เช่นนั้นจึงอาสาจะนำดอกบัวไปให้ และอยากชมพิธีการแต่งตั้งจ่าฝูง

     ในระหว่างที่เดินทางกลับมานั้น บรรดาฝูงลิงต่างให้การต้อนรับด้วยความปิติยินดี
รวมทั้งแม่ของมันด้วย

     ในระหว่างนั้นเองจ่าฝูงได้เห็นผีเสื้อน้ำ จึงเกิดความกลัวสุดขีด ถึงกับขาดใจตายทันที

     เมื่อจ่าฝูงได้ตายแล้ว จึงได้แต่งตั้งลูกลิงเป็นจ่าฝูงปกครองฝูงลิงแทน จากนั้นมานางลิงตัวใดคลอดลูกเป็นตัวผู้ก็จะได้รับการดูแลเป็นอย่างดี โดยที่ไม่ต้องหวาดระแวงว่าจะถูกทำร้ายอีกต่อไป

 

:: ข้อคิดจากชาดก ::

.....๑.วิสัยแม่โดยทั่วไป ไม่ว่าคนหรือสัตว์ ย่อมรักลูกยิ่งกว่าชีวิต เพียงเริ่มรู้ว่าลูกถือกำเนิดในครรภ์ แม้ไม่ทันได้เห็นหน้า ก็ตั้งใจทะนุถนอมด้วยความรัก ดังนั้น ผู้เป็นลูกทุกคนจึงควรคิดถึงบุญคุณของแม่ให้มาก และคิดตอบแทนคุณท่านให้เต็มที่

.....๒. ในยุคใดที่โลกขาดคุณธรรมความดี ขาดความกตัญญูกตเวทีโดยสิ้นเชิงแล้ว ในยุคนั้น คนจะมีสภาพไม่ต่างกับสัตว์เดียรัจฉาน ในที่สุดก็เกิดสงครามฆ่าล้างโลกกัน

......๓. คนอันธพาล เป็นนักเลง เกเรไปเรื่อยๆ ถึงแม้โชคดี ไม่มีใครทำร้าย สักวันหนึ่งก็ต้องตายเพราะเหลี่ยมคมของตนเอง ดังสุภาษิตที่ว่า “ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว”


“ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว”




ที่มา : หนังสือนิทานชาดก โดย พระภาวนาวิริยคุณ www.kalyanamitra.org