kkdee.com, Plateform for Good Content.

หน้าหลัก / นิทาน / ชาดก


นิทานชาดกเรื่อง นฬปานชาดก:ว่าด้วยการพิจารณา

นฬปานชาดก: ว่าด้วยการพิจารณา


: สาเหตุที่ตรัสชาดก ::

.....ครั้งหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปถึงหมู่บ้านนฬปาน แคว้นโกศล พร้อมด้วยพระภิกษุสามเณรจำนวนหนึ่ง พระภิกษุทั้งหลายได้ลงไปอาบน้ำในสระน้ำ เห็นต้นอ้อขึ้นอยู่มากมาย จึงให้สามเณรไปตัดมาทำกล่องเข็ม

.....เมื่อสามเณรตัดต้นอ้อขึ้นมาดู ก็รู้สึกแปลกใจ เพราะต้นอ้อไม่มีปล้องเลย เป็นรูกลวงตลอด จึงพากันไปแจ้งพระภิกษุ พระภิกษุทั้งหลายจึงนำต้นอ้อไปเพื่อกราบทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

.....เมื่อพระพุทธองค์ทอดพระเนตรแล้ว ทรงระลึกชาติด้วยบุพเพนิวาสานุสติญาณ แล้วตรัสว่า “ ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ต้นอ้อที่เธอเห็นเป็นรูกลวงตลอดนี้ เกิดขึ้นเพราะแรงอธิษฐานของเราแต่ชาติปางก่อน” แล้วพระพุทธองค์ทรงเล่า นฬปานชาดก ดังนี้
 

:: เนื้อเรื่อง ::

     ในอดีตกาล ณ ป่าใหญ่ มีพญาวานรตัวหนึ่ง ปกครองบริวาร ๘๔,๐๐๐ ตัวอย่างสงบสุขตลอดเรื่อยมา

     ครั้งหนึ่ง พญาวานรได้คุมบริวารทั้งหมด เข้าไปหากินในป่าทึบแห่งหนึ่ง
ก่อนจะเข้าไปพญาวานรได้พูดเตือนบริวาร

" พี่น้องทั้งหลายในป่านี้เราไม่เคยไป ฉะนั้นอย่าประมาท อย่าชะล่าใจ จงระวังตัวตลอดเวลา ถ้าเห็นอะไรผิดสังเกตุ ให้รอถามเราก่อน "

     พญาวานรและบริวาร ออกเดินทางจนกระทั่งเข้าไปในป่าลึกและกันดารไม่มีน้ำให้ดื่มกิน เมื่อบริวารในฝูงมีท่าทางอิดโรยพญาวานรจึงสั่งให้บริวารแยกกันไปหาแหล่งน้ำ

     พญาวานรได้สั่งกำชับเหล่าบริวารไม่ให้กินน้ำหรืออาหารโดยพลการ

     พวกบริวารต่างแยกย้ายกันหาแหล่งน้ำอยู่หลายวันจนกระทั่งได้พบสระน้ำใหญ่แห่งหนึ่ง  หลังจากนั้น พวกบริวารได้ไปแจ้งพญาวานรให้ทราบเรื่องทันที  พญาวานรจึงมา
ยังสระน้ำแห่งนั้น

     พญาวานรได้สังเกตเห็นสิ่งผิดปกติรอบบริเวณสระน้ำแห่งนั้น  พิจารณาด้วยปัญญา
ก็รู้ว่ามีผีเสื้อน้ำ(ยักษ์น้ำ) จึงได้แจ้งให้บริวารได้ระวังตัว

 

     พญาวานรได้สั่งห้ามบริวารตนไม่ให้ลงไปกินน้ำในสระ  ผีเสื้อน้ำเห็นว่าพญาวานรรู้ความจริงก็โกรธ รีบโผล่จากน้ำขึ้นมาทันที

ผีเสื้อน้ำ กล่าวว่า
" เจ้าลิงเอ๋ย ข้าอยากจะรู้นักว่า พวกเจ้าจะยอมอดน้ำไปได้นานสักแค่ไหนกัน "

 

พญาวาวร พูดว่า

" ผีเสื้อน้ำเอ๋ย เราได้เห็นรอยเท้าเดินลง แต่ไม่เห็นรอยเดินขึ้นเลย ดังนั้นเราจักดูดน้ำขึ้นมาด้วยลำอ้อท่านก็จะฆ่าเราไมไ่ด้ "

     พญาวานรได้พูดด้วยความมั่นใจว่าผีเสื้อน้ำจะฆ่าตนไม่ได้จากนั้นได้ดึงลำอ้อขึ้นมาต้นหนึ่ง แล้วอธิษฐานจิตขออำนาจบุญบารมีที่ได้สั่งสมมานับภพนับชาติไม่ถ้วนดลบันดาลให้ลำอ้อทะลุเป็นโพรงตลอด และ อธิฐานให้ลำอ้อรอบๆสระนั้นทะลุเป็นโปรงตลอดลำทุกต้นด้วย แล้วประกาศบอกให้บริวารใช้ลำอ้อดูดน้ำกินได้

" พี่น้องทั้งหลายดึงลำอ้อรอบสระน้ำขึ้นมาดูดน้ำกินให้เต็มอิ่มกันได้แล้ว "

 

     พญาวานรและบริวารทั้ง ๘๔,๐๐๐ ตัวใช้ลำอ้อดูดน้ำในสระอย่างง่ายดาย
โดยผีเสื้อน้ำได้แต่ยืนมองตาปริบๆ ไม่อาจทำอะไรได้

 

 

 

:: ข้อคิดจากชาดก ::

 

.....๑. ผู้สั่งสมบุญบารมีไว้มากในทุกภพทุกชาติ ย่อมได้เป็นใหญ่ในหมู่คณะ มีศีลธรรม มีบริวารที่อยู่ในโอวาท และเป็นผู้อาจหาญทุกเมื่อ แม้ถึงคราวคับขัน บุญนั้นก็จะคุ้มครองตนเองและหมู่คณะให้รอดพ้นจากภัยพิบัติได้

..... ๒. เมื่อจะตั้งสัตยาธิษฐาน ต้องประกอบด้วยเหตุ ๒ ประการ จึงจะสัมฤทธิผล คือ
            ๑. ต้องอ้างถึงความดีที่ตนทำมาแล้วอย่างอุกฤษฏ์
            ๒. ตั้งจิตอธิษฐานอย่างแรงกล้า ขอให้เป็นไปตามที่ตนต้องการด้วยอำนาจความดีนั้น

..... ๓. ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนสำเร็จได้ด้วยใจ เพราะทุกอย่างมีใจเป็นใหญ่ มีใจเป็นประธาน


ทุกสิ่งทุกอย่างล้วนสำเร็จได้ด้วยใจ เพราะทุกอย่างมีใจเป็นใหญ่ มีใจเป็นประธาน




ที่มา : หนังสือนิทานชาดก โดย พระภาวนาวิริยคุณ www.kalyanamitra.org