kkdee.com, Plateform for Good Content.

หน้าหลัก / นิทาน / ชาดก


นิทานชาดกเรื่อง ปุณณนทีชาดก:ว่าด้วยการไม่ระลึกถึง

ปุณณนทีชาดก: ว่าด้วยการไม่ระลึกถึง


ในอดีตกาลครั้งพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี พระโพธิสัตว์อุบัติในตระกูลปุโรหิต ครั้นเจริญวัย เรียนศิลปะสำเร็จทุกอย่าง ในเมืองตักกสิลา เมื่อบิดาล่วงลับไปแล้ว ได้ตำแหน่งปุโรหิต เป็นผู้สอนอรรถและธรรมของพระเจ้าพาราณสี ครั้นต่อมา พระราชาทรงเชื่อคำของผู้ยุแหย่ทรงพิโรธ ขับพระโพธิสัตว์ออกจากกรุงพาราณสี ด้วยพระดำรัสว่า เจ้าอย่าอยู่ในราชสำนักของเราเลย พระโพธิสัตว์พาบุตรภรรยาไปอาศัยอยู่ ณ หมู่บ้านแคว้นกาสีแห่งหนึ่ง
ต่อมา พระราชาทรงรำลึกถึงคุณของพระโพธิสัตว์ ทรงดำริว่า การที่เราจะส่งใคร ๆ ไปเรียกอาจารย์ไม่สมควร แต่เราจะผูกคาถาหนึ่งคาถา เขียนหนังสือ ให้ต้มเนื้อกา แล้วห่อหนังสือและเนื้อด้วยผ้าขาวประทับตราส่งไปให้ ผิว่า ปุโรหิตเป็นคนฉลาด อ่านหนังสือแล้วรู้ว่าเนื้อกาก็จักกลับมา ถ้าไม่รู้ก็จักไม่มา ทรงเขียนคาถานี้ลงในใบลานว่า :
        ชนทั้งหลายพูดถึงแม่น้ำที่เต็มแล้วว่า กาดื่มกินได้ก็ดี
พูดถึงข้าวกล้าที่เกิดแล้วว่า กาซ่อนอยู่ได้ก็ดี
พูดถึงบุคคลที่รักกันไปสู่ที่ไกลว่า จะกลับมาถึงเพราะกาบอกข่าวก็ดี
กานั้นเรานำมาให้ท่านแล้ว ขอเชิญบริโภคเนื้อกานั้นเถิด ท่านพราหมณ์
ในคาถาเหล่านั้น
บาทแรก หมายถึง ชนทั้งหลายกล่าวว่า แม่น้ำที่กาดื่มได้ หมายถึงแม่น้ำที่เต็มเปี่ยมฝั่ง จนกายืนอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำสามารถยืดคอลงไปดื่มได้
บาทที่สอง หมายถึง ข้าวกล้าอ่อนที่เกิดงอกงามสมบูรณ์ สามารถปกปิดกาที่เข้าไปภายในได้ชื่อว่า นาข้าวที่กาซ่อนอยู่ได้
บาทที่สามหมายความว่า บุคคลเป็นที่รักจากไปไกลนาน ๆ ย่อมพูดถึงกัน เพราะได้เห็นกามาจับ หรือได้ยินเสียงกาส่งข่าวว่า กากา พูดกันอย่างนี้ว่า บุคคลชื่อนี้คงจักมา เพราะกาส่งข่าว
บาทที่สี่ หมายความว่า เมื่อนั้นเรานำกามาให้ท่านแล้ว เชิญท่านพราหมณ์รับไปบริโภคเนื้อกานี้เถิด
พระราชาทรงเขียนคาถานี้ลงในใบลานแล้ว ทรงส่งไปให้พระโพธิสัตว์ พระโพธิสัตว์อ่านหนังสือแล้ว ก็ทราบว่าพระราชาทรงต้องการพบเรา จึงกล่าวคาถาที่ ๒ ว่า :
        คราวใดพระราชาทรงระลึกถึงเรา เพื่อจะส่งเนื้อกาให้เรา
คราวนั้นเนื้อหงส์ก็ดี เนื้อนกกะเรียนก็ดี เนื้อนกยูงก็ดี เป็นของที่เรานำไปถวายแล้ว
การไม่ระลึกถึงเสียเลย เป็นความเลวทราม
ในบทเหล่านั้นหมายความว่า
คราวใดพระราชาทรงได้เนื้อกามาย่อมระลึกถึงเราเพื่อจะส่งเนื้อกานั้นมาให้
แต่คราวใด เขานำเนื้อหงส์เป็นต้นมาถวาย พระองค์ได้เนื้อหงส์เป็นต้นเหล่านั้น คราวนั้นไฉนพระองค์จึงไม่ระลึกถึงเรา
การได้เนื้ออะไรก็ตาม แล้วระลึกถึง เป็นความดี แต่ไม่ระลึกถึงเสียเลย เป็นความเลวทรามในโลก แต่เหตุนั้นมิได้มีแด่พระราชาของเรา พระราชายังทรงระลึกถึงเรา ทรงหวังการกลับของเรา เพราะฉะนั้นเราจะไป
พระโพธิสัตว์ได้เทียมยานไปเฝ้าพระราชา พระราชาพอพระทัย แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งปุโรหิตตามเดิม
พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนามาแล้ว ทรงประชุมชาดกว่า พระราชาในครั้งนั้นได้เป็นอานนท์ในครั้งนี้ ส่วนปุโรหิตคือ เราตถาคตนี้แล
จบ ปุณณนทีชาดก





ที่มา : http://group.wunjun.com/leavesofeden/topic/136765-3325