kkdee.com, Plateform for Good Content.

หน้าหลัก / นิทาน / ชาดก


นิทานชาดกเรื่อง ติตติรชาดก:ว่าด้วยผู้มีความอ่อนน้อม

ติตติรชาดก: ว่าด้วยผู้มีความอ่อนน้อม



ในสมัยหนึ่ง
พระพุทธเจ้า เมื่อคราวเสด็จไปเมืองสาวัตถี
ทรงปรารภการห้ามเสนาสนะของพระสารีบุตร เรื่องมีอยู่ว่า
สมัยนั้นเมื่อท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีสร้างวิหารเสร็จแล้ว
ส่งทูตไปนิมนต์พระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ มีพระสงฆ์สาวกแวดล้อมได้เสด็จออกจากเมืองราชคฤห์มารับการถวายวิหาร
พวกอันเตวาสิกของฉัพพัคคีย์ภิกษุ เดินทางล่วงหน้าไปถึงกรุงสาวัตถีก่อนใคร
แล้วพากันจับจองเสนาสนะเอาไว้ให้พระอุปัชฌาย์และอาจารย์ของตนเอง
ทำให้พระสารีบุตรเถระผู้มาถึงทีหลังไม่ได้เสนาสนะ
จึงเป็นเหตุให้พระพุทธองค์ประชุมภิกษุสงฆ์แล้วตรัสว่า

      " ภิกษุทั้งหลาย
ในศาสนานี้ ควรกระทำอภิวาท การลุกรับ อัญชลีกรรม
สามีจิกรรมต่อผู้แก่กว่า ภิกษุควรได้อาสนะเลิศ
น้ำอันเลิศ ก้อนข้าวอันเลิศ ตามลำดับผู้ที่แก่กว่า "


แล้วได้ตรัสอดีตนิทานมาสาธกว่า...

    กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีสัตว์สามสหายคือ นกกระทา ลิงและช้าง อาศัยต้นไทรใหญ่ต้นหนึ่งอยู่ในป่าหิมพานต์

 

    วันหนึ่งลิงหักกิ่งไม้มาเคาะหัวช้าง ช้างโมโหจึงเขย่าต้นไทร  นกกระทารำคาญจึงร้องขึ้นว่า

    “เจ้าลิงนี่น่าเบื่อจริงๆ ชอบแกล้งเจ้าช้างอยู่เรื่อย ส่วนเจ้าช้างตัวโตเสียเปล่า ยังเล่นเป็นเด็กอยู่ได้”

ช้างจึงย้อนว่า

    “ถ้าไม่อยากให้ข้าเล่นเป็นเด็กก็เรียกข้าว่าพี่สิ”

ลิงโต้กลับทันทีว่า

    “จะมากไปแล้วเจ้าช้าง เราแก่กว่าเจ้าตั้งเยอะ เจ้านั่นแหละควรเรียกข้าว่าพี่”

แต่ช้าง
ก็เถียงว่า

    “ใครตัวโตกว่าก็ควรเป็นพี่สิ เจ้าทั้งสองตัวเล็กกว่า ควรจะเป็นน้องถึงจะถูก”

ทั้งสองไม่ยอมรับข้อสรุปของช้าง นกกระทาจึงกล่าวว่า

“ผู้เกิดก่อนควรเป็นพี่ถึงถูก”  “ก็ถูกละ แต่จะรู้ได้อย่างไรละว่าเราทั้งสามใครเกิดก่อนใคร” ลิงถาม

      สัตว์ทั้งสามครุ่นคิดวิธีนับอายุของพวกตนว่าใครจะแก่กว่ากันอยู่เป็นเวลาหลายวันในที่สุดวันหนึ่ง นกกระทาและลิงถามช้างว่า

     “นี่เจ้าช้าง เจ้ารู้หรือเปล่าว่าต้นไทรที่เราอยู่นี้อายุเท่าไรแล้ว” 

ช้างตอบว่า

     “อายุเท่าไรข้าไม่รู้หรอก รู้แต่ว่าเมื่อข้ายังตัวเล็กๆ อยู่นะ
ต้นไทร นี่สูงแค่ท้องของข้า”

ว่าแล้วช้างและนกกระทาจึงถาม ลิงบ้าง

     “พูดแล้วจะหาว่าคุย” ลิงตอบ “เมื่อข้ายังเล็ก ข้าชอบมาวิ่งเล่นข้างต้นไทรนี่นึกอยาก กินยอดต้นไทรเมื่อไร ข้าก็อ้าปากงับได้สบาย ไม่ต้องชะเง้อคอให้เมื่อยเลย”


ช้างกับลิงจึงถามนกกระทาบ้าง   นกกระทาตอบว่า

     “เมื่อข้ายังเล็กๆ ที่ตรงนี้ยังไม่มีต้นไทรหรอก มีแต่ต้นไทรใหญ่ที่เห็นอยู่ ไกลๆ ต้นโน้นข้าไปกินลูกไทรที่ต้นนั้นแล้วมาถ่ายลงที่นี่ต่อมาต้นไทรก็งอกขึ้น ข้ารู้จักต้นไทรนี้ตั้งแต่มันยังไม่เกิด เพราะฉะนั้นถ้านับอายุกันแล้ว ในพวกเราทั้งสามนี้ข้าแก่ที่สุด”

      เมื่อรู้ว่าใครแก่กว่ากันแล้ว นกกระทาซึ่งตัวเล็กที่สุดจึงเป็นพี่ใหญ่ ลิงเป็นพี่รอง ส่วนช้างตัวใหญ่เป็นน้องเล็ก

      สัตว์ทั้งสามต่างเคารพกันตามลำดับอาวุโส เลิกกลั่นแกล้งรังแกกันมีอะไรก็หันหน้าเข้าปรึกษาหารือกัน แม้เมื่อจะออกไปหาอาหารกินก็ไปด้วยกัน นกกระทาขี่หลังช้างไป ลิงก็โหนตามกิ่งไม้บ้าง ขี่หลังช้างบ้าง

     เมื่อไปถึงต้นไม้ที่ต้องการ ลิง ก็จะปีนขึ้นไปเก็บผลไม้แล้วส่งให้ช้างนำมากินด้วยกันอย่างอิ่มหนำสำราญทั้งสามพี่น้อง และยังบรรทุกผลไม้กลับมาเก็บที่ต้นไทรไว้กินในวันต่อไปอีกด้วย นกกระทาผู้เป็นพี่ใหญ่นั้นเป็นผู้ที่มีความรู้ ความคิดดี จึงคอยให้โอวาทแก่น้องทั้งสองเสมอ สัตว์ทั้งสามจึงอยู่ด้วยกันอย่างผาสุก

 

ภาพประกอบโดย: Woraya Chotikun 
http://www.facebook.com/profile.php?id=1584395007
http://horrormove.deviantart.com/?offset=20


เป็นผู้น้อยควรให้ความเคารพยำเกรงผู้ที่อาวุโสกว่า